Warszawa / Łomianki, 14 maja 2026 r. — W Europie przyzwyczailiśmy się do tego, że bezpieczeństwo jest czymś oczywistym. Prąd działa, telefon ma zasięg, służby przyjadą, a państwo zareaguje wtedy, gdy będzie trzeba. Ostatnie lata pokazują jednak, że ten komfort może zostać przerwany szybciej, niż wielu osobom się wydaje. Wojna w Ukrainie, powodzie, blackouty, cyberataki, zagrożenia hybrydowe i niestabilna sytuacja geopolityczna sprawiają, że gotowość ludności cywilnej staje się jednym z najważniejszych tematów dla Polski i całej Europy.
Warszawa / Łomianki, 14 maja 2026 r. — W Europie przyzwyczailiśmy się do tego, że bezpieczeństwo jest czymś oczywistym. Prąd działa, telefon ma zasięg, służby przyjadą, a państwo zareaguje wtedy, gdy będzie trzeba. Ostatnie lata pokazują jednak, że ten komfort może zostać przerwany szybciej, niż wielu osobom się wydaje. Wojna w Ukrainie, powodzie, blackouty, cyberataki, zagrożenia hybrydowe i niestabilna sytuacja geopolityczna sprawiają, że gotowość ludności cywilnej staje się jednym z najważniejszych tematów dla Polski i całej Europy.
Odpowiedzią na tę potrzebę jest KWTD — Know What To Do / Wiedz, co robić. To nowa platforma edukacyjno-awaryjna, której celem jest nauczenie mieszkańców Europy praktycznych zasad działania w sytuacjach kryzysowych. Projekt został zaprezentowany 14 maja 2026 roku podczas wydarzenia w JAMMAS Conference Center pod Warszawą.
Twórcy platformy zwracają uwagę na prosty, ale bardzo ważny problem: samo istnienie systemów alarmowych nie oznacza, że społeczeństwo jest przygotowane. Komunikat ostrzegawczy może poinformować obywatela, że coś się wydarzyło. Nie zawsze jednak odpowiada na najważniejsze pytanie, które pojawia się chwilę później: co mam teraz zrobić?
To właśnie tę lukę ma wypełnić KWTD.
„Systemy alarmowe odpowiadają na pytanie »Co się stało«. KWTD odpowiada na pytanie »Co zrobić dalej«.”
Dmytro Dokimchuk, Operations Director, Berserk Centrum Rozwoju i Bezpieczeństwa
W ostatnich latach państwa europejskie zaczęły mocniej inwestować w ochronę ludności. Powstają poradniki, strategie, programy edukacyjne i systemy ostrzegania. Są to potrzebne działania, ale często mają one charakter jednorazowy lub zbyt statyczny. Obywatel może dostać broszurę, przeczytać ją raz, a następnie odłożyć do szuflady. Po kilku miesiącach większość informacji znika z pamięci. Tymczasem w prawdziwym kryzysie liczą się pierwsze minuty, proste decyzje i wcześniej utrwalone nawyki.
KWTD wychodzi z założenia, że bezpieczeństwo nie powinno być wyłącznie dokumentem, szkoleniem raz na kilka lat albo tematem poruszanym dopiero po katastrofie. Bezpieczeństwo powinno stać się codzienną kompetencją. Taką, którą można ćwiczyć, powtarzać i rozwijać w prosty sposób — na telefonie, w kilku minutach dziennie, w języku zrozumiałym dla użytkownika.
Jednym z najważniejszych źródeł inspiracji dla projektu jest doświadczenie Ukrainy. Pełnoskalowa rosyjska inwazja 24 lutego 2022 roku pokazała, jak szybko nawet duże państwo może zostać przeciążone, gdy miliony ludzi jednocześnie próbują ratować siebie i swoje rodziny. W pierwszych godzinach wojny mieszkańcy Ukrainy masowo ruszyli w stronę bezpieczniejszych regionów i granic. Zapełniły się drogi, stacje paliw, hotele, bankomaty i punkty pomocy. Ludzie podejmowali racjonalne decyzje z perspektywy własnego bezpieczeństwa, ale w skali całego kraju te decyzje stworzyły ogromną presję na infrastrukturę i instytucje państwowe.
To doświadczenie jest dziś dla Europy niezwykle cenne. Pokazuje, że państwo nie może być jedynym aktywnym elementem systemu bezpieczeństwa. Jeśli obywatele nie wiedzą, co robić, zaczynają działać chaotycznie — nawet wtedy, gdy ich intencje są całkowicie naturalne i zrozumiałe. Jeśli natomiast są wcześniej przygotowani, potrafią szybciej podejmować decyzje, nie przeciążają niepotrzebnie służb i mogą pomóc osobom wokół siebie.
W Ukrainie jednym z praktycznych narzędzi reagowania była platforma „Prykhystok”, która pomagała łączyć osoby poszukujące schronienia z tymi, którzy mogli je zaoferować. Ten przykład pokazał, że rozwiązania cyfrowe mogą realnie wspierać społeczeństwo w ekstremalnych warunkach. Jednocześnie twórcy KWTD podkreślają, że największą wartość ma przygotowanie, które zaczyna się przed kryzysem, a nie dopiero w jego trakcie.
Platforma KWTD została zaprojektowana wokół trzech głównych zadań: uczyć, prowadzić i koordynować. Pierwsze z nich oznacza codzienną edukację użytkowników poprzez krótkie lekcje, testy, scenariusze decyzyjne, fiszki i materiały wideo. Drugie — dostęp do jasnych instrukcji w momencie zagrożenia, również wtedy, gdy nie działa internet lub sieć komórkowa. Trzecie — wspieranie lepszej koordynacji społecznej poprzez przygotowanie obywateli do działania w sposób spokojny, odpowiedzialny i użyteczny dla całego systemu.
Zakres tematyczny platformy ma obejmować wiele scenariuszy: blackout, pożar, powódź, ewakuację, pierwszą pomoc, alarmy, zagrożenia chemiczne, biologiczne, radiacyjne i nuklearne, cyberzagrożenia, incydenty terrorystyczne, ataki hybrydowe oraz sytuacje związane z konfliktem zbrojnym. Celem nie jest budowanie poczucia strachu, ale stworzenie praktycznego narzędzia, które pomaga zwykłym ludziom zachować spokój i działać zgodnie z jasnym planem.
Istotną częścią KWTD jest podejście edukacyjne oparte na regularnym powtarzaniu. Twórcy projektu porównują naukę bezpieczeństwa do nauki języka obcego. Nikt nie nauczy się języka po jednorazowym przeczytaniu podręcznika. Potrzebne są powtórki, praktyka, krótkie codzienne sesje i stopniowe utrwalanie wiedzy. Podobnie jest z procedurami bezpieczeństwa. Jeśli mają zadziałać pod presją, muszą stać się odruchem.
Dlatego KWTD wykorzystuje mechanizmy znane z nowoczesnych aplikacji edukacyjnych: mikroedukację, system postępów, przypomnienia, powtarzanie materiału i scenariusze praktyczne. Użytkownik nie ma tylko przeczytać instrukcji. Ma stopniowo nauczyć się reagować. Różnica jest kluczowa, ponieważ w kryzysie człowiek często nie ma czasu ani warunków, by spokojnie analizować długi tekst.
Ważnym elementem projektu jest również dostępność offline. W sytuacjach kryzysowych internet, energia elektryczna i sieci komórkowe mogą przestać działać lub zostać przeciążone. KWTD ma być przygotowane na taki scenariusz. Najważniejsze instrukcje, materiały i dane powinny być dostępne bez połączenia z siecią, ponieważ właśnie wtedy mogą być najbardziej potrzebne.
Twórcy platformy zwracają także uwagę na wielojęzyczny charakter współczesnej Europy. W Polsce mieszkają miliony osób o różnym pochodzeniu i różnych językach ojczystych. Podobnie jest w innych państwach Unii Europejskiej. W sytuacji zagrożenia komunikat bezpieczeństwa musi być zrozumiały dla każdego, kto go otrzymuje. Dlatego cyfrowa edukacja kryzysowa powinna uwzględniać językową różnorodność społeczeństwa.
KWTD nie ma zastępować służb, państwowych systemów alarmowych, kursów pierwszej pomocy ani szkoleń specjalistycznych. Ma działać jako warstwa uzupełniająca — codzienna, praktyczna i dostępna. Systemy ostrzegania mówią, co się stało. KWTD ma pomóc człowiekowi zrozumieć, co zrobić dalej.
W dłuższej perspektywie platforma może stać się elementem szerszej infrastruktury odporności społecznej. Możliwa jest integracja z systemami ostrzegania, bazami schronów, mapami ryzyka, lokalnymi procedurami, informacjami o zagrożeniach regionalnych oraz usługami publicznymi. Dzięki temu wiedza o bezpieczeństwie mogłaby być nie tylko ogólna, ale także dopasowana do konkretnego miejsca, w którym żyje użytkownik.
KWTD zakłada również rozwój społeczności ekspertów. Do współpracy mogą dołączać ratownicy, lekarze, strażacy, psychologowie, instruktorzy, specjaliści od cyberbezpieczeństwa, wojskowi i osoby zajmujące się reagowaniem kryzysowym. Ich praktyczna wiedza może zostać przekształcona w krótkie moduły edukacyjne dostępne dla szerokiego grona odbiorców.
Przesłanie projektu jest jasne: przygotowane społeczeństwo to silniejsze państwo. Obywatel, który wie, co robić, rzadziej panikuje, lepiej chroni rodzinę, szybciej podejmuje decyzje i nie obciąża niepotrzebnie służb ratunkowych. W skali kraju takie codzienne przygotowanie może mieć ogromne znaczenie.
Europa potrzebuje dziś nowej kultury przygotowania — spokojnej, praktycznej i nowoczesnej. Nie chodzi o życie w lęku, ale o odpowiedzialność. KWTD chce sprawić, aby bezpieczeństwo przestało być abstrakcyjnym hasłem, a stało się codzienną umiejętnością mieszkańców Europy.
Prelegenci:
-
Jakub Jastrzębski — Specjalista ds. sprzedaży B2B/B2C i rozwoju szkoleń, CSJ – Centrum Strzeleckie Jammas
-
Dmytro Dokimchuk — Operations Director, CENTRUM ROZWOJU I BEZPIECZEŃSTWA „BERSERK”
-
Alesia Shcharbina — CEO FANDS, Co-founder Jenzi
-
Vera Gritsel — CPO & Co-founder Jenzi
-
Denis Sviridov — Instruktor PZSS, trener ośrodka CENTRUM ROZWOJU I BEZPIECZEŃSTWA „BERSERK”, członek IPSC, FUNDACJA SVIRIDOVA
Project – KWTD
Organizatorzy:
-
FUNDACJA SVIRIDOVA
-
Berserk
-
CSJ – Centrum Strzeleckie Jammas
-
Jenzi
-
FANDS
Autor postu
